.

 

Historia - Tykocin

 


Początki miasta wiążą się z grodem mazowieckim, który znajdował się w odległości ok. 3 km na południe od obecnej lokalizacji, zachowany w formie szczątkowej w pobliżu wsi Sierki, zwane Zamczyskiem. Był to w okresie od XI do XIV w. mazowiecki gród rzędu kasztelańskiego z podgrodziem. Rozwinięty wskutek rozwoju wymiany handlowej w XIV w. między Polską i Wielkim Księstwem Litewskim. Według badań historyków Tykocin powstał w miejscu przeprawy przez rzekę Narew dla skrócenia szlaku handlowego prowadzącego z Moskwy i Wilna w kierunku Poznania i Krakowa.
XVII wieczna synagoga w Tykocine
XVII wieczna synagoga w Tykocine

* 5 kwietnia 1424 - zajęcie Tykocina przez księcia mazowieckiego Janusza, mianowanie Piotra z Gumowa wójtem Tykocina,
* 28 czerwca 1425 - nadanie praw miejskich chełmińskich przez księcia mazowieckiego Janusza,
* 1425 - Tykocin zostaje oderwany od Księstwa Mazowieckiego i wchodzi w granice Księstwa Litewskiego,
* 31 grudnia 1425 - ponowne nadanie tytułu Wójta Tykocina dla Piotra z Gumowa, nadanie praw miejskich magdeburskich,
* 13 lutego 1433 - Tykocin oraz przyległe ziemie zostają nadane Janowi Gasztołdowi, Piotr z Gumowa zostaje utrzymany na stanowisku wójta,
* 1458 - po śmierci Jana Gasztołda Tykocin dziedziczy jego syn Marcin,
* 1483 - śmierć Marcina Gasztołda, Tykocin przechodzi dziedzicznie na syna Olbrachta Gasztołda,
* 1522 - pierwsze wzmianki o osadnictwie żydowskim w mieście; sprowadzenie 10 rodzin żydowskich na wniosek wojewody wileńskiego i trockiego Olbrachta Gasztołda dla rozwoju handlu i rzemiosła w okolicy. Gasztołd oddał gminie żydowskiej pogorzelisko po zamku Gasztołdów 10 marca 1522 r. na siedlisko gminy.
* 1542 - Bezpotomnie umiera Stanisław Gasztołd (syn Olbrachta), a Tykocin i okoliczne dobra przejmuje na własność król Zygmunt Augusta poślubiając Barbarę Radziwiłłównę, wdowę po Gasztołdzie,
* 1550 - początek rozbudowy zamku królewskiego ze skarbcem i biblioteką,
* 1572 - nadanie tytułu startosty Tykocińskiego dla Łukasza Górnickiego, sekretarza Zygmunta Augusta,
* 1576 - nadanie przywilejów dla miasta Tykocin przez Stefana Batorego,
* 1569 - włączenie Tykocina i okolicznych ziem do Królestwa Polskiego,
* 1633 - nadanie przywilejów dla miasta Tykocin przez Władysława IV
* 1642 - wzniesienie przez gimnę żydowską murowanej synagogi w miejsce poprzedniej, drewnianej,
* 1655 - w oblężonym przez wojska konfederacji tyszowieckiej Tykocinie umiera hetman wielki litewski Janusz Radziwiłł
* 1656 - Tykocin wraz z okolicznymi ziemiami powraca do Królestwa Polskiego,
* 1659 - nadanie Tykocina i całego starostwa hetmanowi Stefanowi Czarnieckiemu przez króla Jana Kazimierza za zasługi w wojnie ze Szwedami,
* 1661 - Tykocin i dobra tykocińskie zostaja zapisane konstytucją sejmową na dziedziczną własność Stefanowi Czarnieckiemu
* 1705 - król August II ustanawia w Tykocinie Order Orła Białego, najstarszy i najważniejszy order polski
* 1795 - pod zaborem pruskim
* 1807 - w Księstwie Warszawskim
* 1815 - w Królestwie Polskim
* 1939-1941 - okupacja sowiecka
* 1941-1944 - okupacja niemiecka, zagłada Żydów, którzy przed wojną stanowili połowę mieszkańców
* 1950 - utrata praw miejskich
* 1993 - odzyskanie praw miejskich